Postępowanie upadłościowe to procedura prawna mająca na celu uporządkowanie i uregulowanie sytuacji finansowej dłużnika, który stał się niewypłacalny. Niewypłacalność oznacza, że dłużnik nie jest w stanie regulować swoich wymagalnych zobowiązań wobec wierzycieli w sposób terminowy. Postępowanie to ma na celu ochronę zarówno interesów wierzycieli, jak i samego dłużnika, poprzez zaspokojenie roszczeń wierzycieli w możliwie jak największym stopniu oraz, w niektórych przypadkach, umożliwienie dłużnikowi rozpoczęcia nowego życia bez długów. Postępowanie upadłościowe może dotyczyć zarówno przedsiębiorców, jak i osób fizycznych (upadłość konsumencka).
Postępowanie rozpoczyna się z chwilą złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości przez samego dłużnika lub wierzyciela. Sąd upadłościowy analizuje sytuację majątkową dłużnika i na tej podstawie podejmuje decyzję o ogłoszeniu upadłości. Po ogłoszeniu upadłości sąd powołuje syndyka, który przejmuje zarząd nad majątkiem dłużnika i sporządza tzw. masę upadłościową, czyli zestawienie aktywów, które zostaną przeznaczone na zaspokojenie wierzycieli. Syndyk przeprowadza likwidację majątku poprzez sprzedaż poszczególnych składników i nadzoruje dalsze postępowanie, mając na celu maksymalne zaspokojenie wierzycieli.
Zakończeniem postępowania upadłościowego jest albo likwidacja majątku i podział uzyskanych środków pomiędzy wierzycieli, albo zatwierdzenie planu spłaty wierzycieli przez dłużnika. W przypadku upadłości konsumenckiej, po zakończeniu postępowania możliwe jest umorzenie części lub całości długów, co daje dłużnikowi szansę na oddłużenie i powrót do normalnego funkcjonowania. W przypadku przedsiębiorców upadłość może oznaczać zakończenie działalności, ale jednocześnie pozwala na uporządkowanie zobowiązań i uniknięcie dalszych konsekwencji prawnych związanych z niewypłacalnością. Postępowanie upadłościowe jest więc narzędziem, które pomaga zarówno w restrukturyzacji, jak i likwidacji majątku, w zależności od sytuacji dłużnika.
